Công suất điện mặt trời tại các Khu công nghiệp trên địa bàn tỉnh đạt 18MW

Dư địa lớn từ hệ thống nhà xưởng, kho bãi

Thái Nguyên hiện có 37 khu công nghiệp và 01 khu công nghệ số tập trung với tổng diện tích quy hoạch khoảng 14.000 ha; trong đó, 15 khu công nghiệp đã được thành lập, 6 khu công nghiệp đã đi vào hoạt động. Cùng với quá trình đầu tư, mở rộng hạ tầng khu công nghiệp, hệ thống nhà xưởng, kho bãi và các công trình sản xuất ngày càng phát triển, tạo ra diện tích mái lớn và tương đối phù hợp để lắp đặt các hệ thống điện mặt trời phục vụ trực tiếp nhu cầu sử dụng điện của doanh nghiệp. Đây là lợi thế đáng kể trong bối cảnh nhu cầu sử dụng năng lượng tái tạo trong sản xuất ngày càng tăng. Đặc biệt, các doanh nghiệp FDI, doanh nghiệp tham gia chuỗi cung ứng của các tập đoàn đa quốc gia đang đứng trước yêu cầu ngày càng cao về tiết kiệm năng lượng, giảm phát thải khí nhà kính và sử dụng nguồn năng lượng sạch.

Vì vậy, điện mặt trời mái nhà không đơn thuần là một phương án bổ sung nguồn điện. Nếu được đầu tư, vận hành phù hợp, đây còn là giải pháp giúp doanh nghiệp nâng cao hiệu quả sử dụng năng lượng, giảm chi phí sản xuất, cải thiện hình ảnh doanh nghiệp và tăng khả năng đáp ứng các tiêu chuẩn xanh của chuỗi cung ứng toàn cầu. Đến nay, đã có 05 doanh nghiệp trong các khu công nghiệp đầu tư và đưa vào vận hành hệ thống điện mặt trời mái nhà với tổng công suất trên 18.000 kWp. Cùng với đó, nhiều doanh nghiệp FDI tiếp tục nghiên cứu các phương án sử dụng năng lượng tái tạo nhằm phục vụ mục tiêu sản xuất xanh. Trong đó, Tập đoàn Samsung Việt Nam đang nghiên cứu triển khai cơ chế mua bán điện trực tiếp (DPPA), với sản lượng dự kiến khoảng 70 GWh/năm.

Ở quy mô toàn tỉnh, đến hết tháng 6/2026, tổng công suất điện mặt trời mái nhà kết hợp hệ thống lưu trữ năng lượng (BESS) đạt khoảng 73,46 MW. Trong đó, khu vực hộ gia đình đạt 34,23 MW; khu vực doanh nghiệp trong và ngoài các khu công nghiệp đạt 39,23 MW, chiếm hơn 53% tổng công suất điện mặt trời mái nhà kết hợp BESS trên địa bàn. Kết quả trên cho thấy khu vực doanh nghiệp, đặc biệt là các doanh nghiệp sản xuất, đang trở thành một trong những lực lượng quan trọng thúc đẩy quá trình phát triển năng lượng tái tạo trên địa bàn tỉnh.

Tuy nhiên, so với dư địa hiện có, việc khai thác điện mặt trời mái nhà trong các khu công nghiệp vẫn còn nhiều tiềm năng để phát triển. Chi phí đầu tư ban đầu, yêu cầu về kết cấu, an toàn, kỹ thuật, đấu nối và các quy định liên quan là những vấn đề doanh nghiệp cần tính toán kỹ trước khi triển khai. Đây cũng là những nội dung cần sự phối hợp đồng bộ giữa cơ quan quản lý nhà nước, ngành Điện và doanh nghiệp để từng bước tháo gỡ.

Phát triển điện mặt trời trong KCN Yên Bình

Chủ động đồng hành, tháo gỡ vướng mắc cho doanh nghiệp

Xác định doanh nghiệp là chủ thể và động lực quan trọng của quá trình chuyển đổi năng lượng, Ban Quản lý các Khu công nghiệp tỉnh đang tăng cường phối hợp với Sở Công Thương, ngành Điện và các cơ quan, đơn vị liên quan để tuyên truyền, hướng dẫn doanh nghiệp tiếp cận các cơ chế, chính sách; thực hiện các thủ tục liên quan đến đầu tư, đấu nối và vận hành hệ thống điện mặt trời mái nhà theo quy định. Cùng với đó, Ban khuyến khích doanh nghiệp nghiên cứu các mô hình phù hợp với nhu cầu và điều kiện thực tế, như tự sản xuất, tự tiêu thụ; mua bán điện trực tiếp (DPPA); kết hợp điện mặt trời với hệ thống lưu trữ năng lượng (BESS), qua đó nâng cao hiệu quả sử dụng điện và chủ động hơn trong quá trình sản xuất.

Đồng chí Nguyễn Đình Việt, Phó Trưởng Ban Quản lý các Khu công nghiệp tỉnh Thái Nguyên, cho biết: Đối với các doanh nghiệp đang hoạt động, Ban sẽ phối hợp tuyên truyền, hướng dẫn để doanh nghiệp nghiên cứu phương án phù hợp với nhu cầu và điều kiện nhà xưởng. Với các dự án mới, nếu giải pháp điện mặt trời được tính toán ngay từ giai đoạn chuẩn bị đầu tư thì sẽ thuận lợi hơn về kết cấu, kỹ thuật và an toàn. Chúng tôi cam kết tiếp tục đồng hành cùng doanh nghiệp và các sở, ngành liên quan, hỗ trợ doanh nghiệp trong thực hiện thủ tục hành chính; đồng thời phối hợp tháo gỡ các vấn đề liên quan đến xuất xứ hàng hóa, tiếp cận các chứng chỉ, tiêu chuẩn về năng lượng xanh, năng lượng tái tạo và giảm phát thải khí nhà kính, qua đó đáp ứng tốt hơn yêu cầu của các thị trường xuất khẩu trong quá trình thực hiện các cam kết Net Zero.

Hướng tới các khu công nghiệp xanh, sử dụng năng lượng hiệu quả

Theo Quy hoạch phát triển điện lực quốc gia thời kỳ 2021–2030, tầm nhìn đến năm 2050, Thái Nguyên đặt mục tiêu phát triển 1.070 MW điện mặt trời mái nhà vào năm 2030; trong đó khoảng 950 MW tại các khu, cụm công nghiệp và 120 MW tại khu vực cơ quan, đơn vị, hộ gia đình đủ điều kiện. Mục tiêu này mở ra dư địa phát triển rất lớn, đặc biệt tại các khu công nghiệp – nơi tập trung nhiều nhà xưởng, doanh nghiệp sản xuất và có nhu cầu sử dụng điện cao. Cùng với đó, các dự án đang được đầu tư xây dựng tại Khu công nghiệp Sông Công II giai đoạn 2 sẽ tiếp tục mở rộng không gian cho việc nghiên cứu, triển khai các giải pháp năng lượng tái tạo trên mái nhà xưởng.

Thời gian tới, Ban Quản lý các Khu công nghiệp tỉnh tiếp tục phát huy vai trò kết nối giữa cơ quan quản lý nhà nước và doanh nghiệp; đẩy mạnh tuyên truyền, hướng dẫn, hỗ trợ doanh nghiệp lựa chọn mô hình điện mặt trời mái nhà phù hợp. Đồng thời, Ban sẽ tiếp tục nghiên cứu, đề xuất các giải pháp, cơ chế phù hợp nhằm khai thác hiệu quả tiềm năng điện mặt trời tại các khu công nghiệp, gắn phát triển năng lượng tái tạo với nâng cao hiệu quả sản xuất, giảm phát thải và tăng sức cạnh tranh của doanh nghiệp. Khi tiềm năng về diện tích mái, nhu cầu sử dụng điện và xu hướng chuyển đổi xanh được kết nối hiệu quả, điện mặt trời mái nhà sẽ không chỉ tạo thêm nguồn năng lượng sạch mà còn góp phần hình thành hệ sinh thái công nghiệp xanh, hiện đại và bền vững trên địa bàn tỉnh./.